Altın alırken ya da satarken sıkça duyduğunuz "has altın" ifadesi, aslında altının en saf halini anlatır. Peki has altın tam olarak nedir, kaç ayardır ve diğer altın türlerinden nasıl ayrılır? Kısa cevap: has altın, 24 ayar yani neredeyse tamamı saf olan altındır. Ayrıntılara bakalım.

Has altın nedir?

Has altın, içinde çok az miktarda başka metal bulunan, en yüksek saflıktaki altın türüdür. Kuyumculukta "has" kelimesi "saf" anlamına gelir; yani has altın denince akla 24 ayar altın gelir. Saf altın doğada ve rafineride yüzde yüz saflığa ulaşmak neredeyse imkânsız olduğu için, has altın pratikte yüzde 99,5 ve üzeri saflıktaki altını ifade eder.

Has altının saflığı: 995 ve 999 milyem

Altının saflığı "milyem" ile ölçülür. Milyem, 1000 birim altının kaçının saf olduğunu gösterir. Has altın iki farklı milyem değerinde karşınıza çıkabilir:

  • 995 milyem: Binde 995'i saf altındır (yüzde 99,5). Kuyumcu piyasasında "kuyumcu hası" olarak da bilinir.
  • 999 / 999,9 milyem: Binde 999 veya 999,9'u saf altındır (yüzde 99,9). Uluslararası piyasada "Fine Gold" denir; en saf formdur.

Her iki değer de 24 ayar, yani has altın kategorisine girer. Aradaki fark çok küçüktür; 999,9 milyem, 995 milyeme göre bir miktar daha saftır ve genellikle büyük rafinelerin ürettiği sertifikalı külçe altınlarda bulunur.

Ayar ve milyem ilişkisi

Ayar, altının 24 birime bölünmüş saflık ölçüsüdür. 24 ayar tamamı altın demektir. Bir altının milyem değerini bulmak için ayarını 24'e bölüp 1000 ile çarparsınız:

  • 24 ayar: 995 veya 999 milyem — has altın
  • 22 ayar: 916 milyem — bilezik, ziynet, sarrafiye altınları
  • 18 ayar: 750 milyem — çoğunlukla pırlanta ve mücevher işçiliğinde
  • 14 ayar: 585 milyem — takı

Örneğin 22 ayar bir bilezik 916 milyemdir; yani her 1000 gramın 916 gramı saf altındır, geri kalanı dayanıklılık için eklenen bakır ya da gümüştür.

Has altın neden takıda kullanılmaz?

Has altın çok yumuşaktır. Saflığı arttıkça altın daha kolay şekil alır, ama bu aynı zamanda kolay çizilip deforme olması anlamına gelir. Bu yüzden günlük kullanılan takılar 24 ayar değil, dayanıklılığı yüksek 22, 18 ya da 14 ayar olarak üretilir. Has altın ise yumuşaklığı nedeniyle daha çok külçe, gram altın ve sikke gibi yatırım ürünlerinde tercih edilir.

Has altın ile gram altın aynı mı?

Piyasada takip ettiğiniz "gram altın" fiyatı, aslında has altının bir gramının fiyatıdır. Yani gram altın, 24 ayar has altının gram cinsinden değeridir. Bir ziynet ya da bilezik alırken ödediğiniz fiyat ise, içindeki has altın miktarına ek olarak işçilik payını da kapsar. Bu nedenle 22 ayar bir ürünün gram fiyatı, saf has altının biraz altındadır; çünkü içinde binde 916 oranında altın bulunur.

Kısaca has altın

Has altın, 24 ayar ve en az yüzde 99,5 saflıktaki altındır; 995 veya 999 milyem olarak ifade edilir. Yumuşak yapısı nedeniyle takıda değil, külçe ve gram altın gibi yatırım ürünlerinde kullanılır. Takip ettiğiniz gram altın fiyatı da has altının bir gramının karşılığıdır. Altın alırken ürünün ayarını ve milyem değerini kontrol etmek, ödediğiniz paranın ne kadarının saf altına gittiğini bilmenizi sağlar.

Buradaki bilgiler genel sarrafiye standartlarına dayanır ve bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Güncel gram altın (has altın) fiyatını dolarnekadar.net üzerinden takip edebilirsiniz.